Kindgebonden budget en partneralimentatie (Hoge Raad 7 juli 2017)

Het kindgebonden budget is een tegemoetkoming voor ouders in de kosten van kinderen tot 18 jaar. Ouders komen hiervoor in aanmerking als het (gezamenlijke) inkomen en het (gezamenlijke) vermogen niet te hoog is.

Alleenstaande ouders die een kindgebonden budget ontvangen krijgen in 2017 een verhoging van dit budget met maximaal € 3.076,-- per jaar. Deze verhoging heet de “alleenstaande ouderkop”.

De Hoge Raad had op 9 oktober 2015 bepaald dat bij de vaststelling van de door de ouders verschuldigde kinderalimentatie het kindgebonden budget (inclusief de alleenstaande ouderkop) niet in aanmerking moet worden genomen bij de bepaling van de behoefte van het kind, maar bij de berekening van de draagkracht van de ouder die het kindgebonden ontvangt.

Vervolgens is de vraag gerezen of het kindgebonden budget (voor zover daarmee een hoger bedrag is gemoeid dan het aandeel van de ontvangende ouder in de kosten van het kind of de kinderen) moet worden gerekend tot het inkomen van die ouder en diens behoefte aan partneralimentatie vermindert. In de rechtspraak bestaan op dit punt uiteenlopende opvattingen.

Bij partneralimentatie staan, evenals bij kinderalimentatie, twee begrippen centraal, namelijk behoefte en draagkracht. De alimentatieverplichting hangt namelijk enerzijds af van de behoefte bij degene die de alimentatie nodig heeft en anderzijds van de draagkracht bij degene die de alimentatie moet betalen. Bij het bepalen van de behoefte houdt de rechter rekening van de welstand van partijen (inkomsten- en uitgaven) tijdens de laatste jaren van het huwelijk.

Stel dat een vrouw een huwelijksgerelateerde behoefte heeft van de vrouw van € 1.256,- netto per maand, een eigen inkomen van € 935,- netto per maand, een kindgebonden budget van in totaal € 445,- en dat haar aandeel in de kosten van de kinderen van € 130,- per maand bedraagt, dan rijst de vraag of het kindgebonden budget, voor zover dat hoger is dan haar aandeel in de kosten van de kinderen, gerekend moet worden tot het inkomen van de vrouw en dus haar behoefte aan partneralimentatie vermindert.

Rechters oordeelden op dit punt verschillend. Volgens de ene rechter had de vrouw een behoefte van : € 1.256,- minus € 935,- = € 321,- netto per maand; volgens de andere: € 1.256,- minus € 935,- en minus (€ 445 minus het aandeel van de vrouw in de kosten van de kinderen ad € 130 =) € 315,- = € 6,- netto per maand. Als de man voldoende draagkracht had moest de man op grond van de uitspraak van de ene rechter € 315,-- netto per maand betalen terwijl dat bij een andere rechters slechts € 6,-- netto zou zijn. Een groot verschil dus. De bedragen worden overigens gebruteerd. De partneralimentatie is fiscaal aftrekbaar bij de alimentatieplichtige en belast bij de alimentatiegerechtigde.

Het hof Den Haag heeft de hierboven genoemde situatie aan de Hoge Raad voorgelegd, dat wil zeggen een prejudiciële vraag gesteld.

Op 7 juli 2017 heeft de Hoge Raad de vraag o.a. als volgt beantwoord:

dat bij het kindgebonden budget sprake is van een overheidsbijdrage van aanvullende aard, waarvan het karakter meebrengt dat die bijdrage buiten beschouwing moet worden gelaten bij het vaststellen van de behoefte van de alimentatiegerechtigde aan een uitkering tot levensonderhoud op de voet van art. 1:157 BW.

Het kindgebonden budget verlaagt dus niet de behoefte aan partneralimentatie. Ook bij het bepalen van  de draagkracht van degene die alimentatie ontvangt wordt het kindgebonden budget niet meegeteld.

De Hoge Raad verwees naar een eerder uitspraak uit 1995 waarin was bepaald dat het ontvangen van huursubsidie ook niet de behoefte aan partneralimentatie verlaagt. Er bestaat volgens de Hoge Raad dan ook geen grond het kindgebonden budget anders te beoordelen dan andere inkomensafhankelijke regelingen, zoals zorg- en huurtoeslag.

Let op: bij de berekening van de kinderalimentatie wordt het kindgebonden budget wel bij het inkomen opgeteld. Dat volgt uit een uitspraak van de Hoge Raad van 9 oktober 2015.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Marjan Hoogsteen.

Direct contact